-
1 zapisywać
impf ⇒ zapisać* * *(-uję, -ujesz); perf -ać; vt(wiadomość, notatkę) to write down, to take down; ( kandydatów) to register; TECH to record; KOMPUT to save, to writezapisywać coś komuś — PRAWO to bequeath sth to sb; ( o lekarzu) to prescribe sth to sb
zapisać dziecko do przedszkola — to enrol (BRIT) lub enroll (US) a child at a nursery school
* * *ipf.1. (= notować) put down, write down, note down, get down, jot down; keep a record/tally ( coś of sth); ( punkty w grze) score; zapisywać coś na czyjś rachunek chalk sth up to sb, put sth down to sb's account; zapisać coś na swoim koncie (np. osiągnięcie) ring sth up, chalk sth up; zapisywać coś w pamięci engrave sth in the memory; zapisać na czyjąś niekorzyść score up against sb; zapisać złotymi zgłoskami mark with a white stone; zapisać w testamencie bequeath; zapisać w dzienniku journalize.2. (= zapełniać pismem) commit to paper/writing, fill with writing.5. (o lekarzu, zalecać) ( leki) prescribe.ipf.1. (= wpisywać się) enter one's name; zapisać się do lekarza register with a doctor.2. (= zgłaszać uczestnictwo) enroll, register, sign up ( do czegoś for sth, na coś for sth); join; zapisać się w czyjejś pamięci have one's name engraved in sb's memory, stand out in sb's memory; dobrze/źle zapisał się w mojej pamięci I keep him in my good/black books; zapisać się w historii go down in history; zapisać się złotymi zgłoskami distinguish oneself, make oneself famous, make one's name.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zapisywać
-
2 zbaw|ić
pf — zbaw|iać impf vt 1. książk. (ocalić) to save- chciałby zbawiać świat he would like to save the world- sto złotych mnie nie zbawi a hundred zlotys won’t make much difference- pięć minut nas nie zbawi five minutes won’t make any difference2. Relig. [Jezus] to save, to redeem [osobę, świat, ludzkość, duszę]- zostać zbawionym to be saved- wszyscy zbawieni all the redeemedThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zbaw|ić
-
3 składać
(papier, leżak) to fold; ( parasol) to furl; (silnik, mebel) to put together, to assemble; (węgiel, towar) to store; ( dokumenty) to turn lub hand in; (ofertę, obietnicę) to make; ( zażalenie) to file; (podziękowanie, kondolencje) to offer, to express; (wizytę, hołd) to payskładać podpis — to put one's signature, to sign
składać przysięgę — to take lub swear an oath
składać zeznania — to testify, to give evidence
* * *ipf.1. ( zginać) (kartkę, prześcieradło, ubranie, leżak, scyzoryk, parasol) fold; ( parasol) furl; (ręce, np. do modlitwy) clasp.2. ( zmontować) (silnik, mebel, model samolotu) put together, assemble; (złamaną rękę, nogę) set, adjust.3. ( kłaść) (węgiel, towar) store; składać broń lay down one's arms; składać jaja lay eggs; składać kogoś do grobu lit. consign sb to the grave; złożyć pocałunek na czyichś ustach seal sb's lips with a kiss.4. (dawać, ofiarować) submit; składać coś w depozyt deposit sth; składać kaucję za kogoś post l. put up l. stand bail for sb; składać komuś hołd pay homage to sb; składać komuś wizytę pay sb a visit; składać komuś życzenia extend l. offer one's wishes to sb; składać do druku send to press; składać kwiaty na czyimś grobie put flowers on sb's grave; składać wieniec lay a wreathe; składać meldunek give a report; składać ofertę ekon. put in a tender ( na coś for sth); składać oświadczenie make l. issue a statement; składać wniosek o coś apply for sth; składać zeznania testify, give evidence; składać pieniądze na nowy samochód save money l. save up for a new car; składać pieniądze w banku deposit money in a bank; składać podpis put l. affix one's signature; składać podziękowania express thanks, give one's thanks; składać prośbę file l. submit a request; składać przysięgę take l. swear an oath; składać skargę file l. lodge a complaint (na kogoś/coś against sb/about sth); składać swój los w czyjeś ręce put one's fate in sb's hands; składać życie na ołtarzu ojczyzny sacrifice one's life for one's homeland.5. druk. typeset.ipf.1. (= być elementem) consist (z kogoś/czegoś of sb/sth); dzisiejszy obiad składa się z dwóch dań today's dinner consists of two courses; na program koncertu złożą się utwory Mozarta i Bacha the program of the concert will include compositions by Mozart and Bach; składa się na to wiele przyczyn many factors are involved here.2. (np. o krześle, leżaku) fold up, fold; ten scyzoryk składa się z trudem it's difficult to fold this penknife.3. (= brać udział w składce) pot. chip in.4. (= przyjąć pozycję) take position, get ready; składać się do strzału take aim.5. dobrze/źle się składa, że... it's fortunate/unfortunate that...; tak się składa, że... as it turns out...The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > składać
-
4 twarz
f 1. (oblicze) face- całować kogoś po twarzy to cover sb’s face with kisses- roześmiać się komuś w twarz to laugh in sb’s face- skądś znam tę twarz I know that face- uderzył mnie pięścią w twarz he punched me in the face- miała zakłopotany wyraz twarzy she had a troubled look on her face2. przen. (osoba) face- na zebraniu było kilka nowych twarzy there were a few new faces at the meeting3. książk., przen. (aspekt, odmiana) face, aspect- marzenia senne to inna twarz naszej psychiki dreams constitute another facet of our psyche4. pot. (usta) face- zamknij twarz! shut your face!■ blada twarz książk. paleface- z kamienną twarzą książk. stony-faced- wszyscy milczeli, mieli kamienne twarze everyone stood/sat there stony-faced- pokerowa twarz książk. poker face- z pokerową twarzą odpowiadał na wszystkie pytania he answered all the questions poker-faced- dać komuś w twarz pot. to slap sb across the face- do twarzy jej w tym it suits a. becomes her- w ciemnych kolorach nie jest mi do twarzy dark colours don’t suit me- czy byłoby mi do twarzy w różu? would I look good in pink?- powiedzieć komuś (prosto) w twarz pot. to tell sb to their face, to tell sb outright- powiedziałem mu prosto w twarz, że jest leniem I told him to his face that he was lazy- kurza twarz! pot. damn it!- leżeć/siedzieć/stać twarzą do czegoś/do kogoś to face sth/sb, to lie/sit/stand face to face with sth/sb- leżał twarzą do ściany he lay facing the wall- malować się na (czyjejś) twarzy książk. to be written all over sb’s face- masz to wypisane na twarzy it’s written all over your face- mienił się na twarzy his face changed colour- na twarz posp. per head, a head- na imprezie było po butelce wina na twarz at the party there was a bottle of wine per head- padać na twarz pot. (być bardzo zmęczonym) to be dead tired- padać przed kimś na twarz (bić pokłony) to fall prostrate a. to prostrate oneself before sb; pot., pejor. (płaszczyć się) to grovel to a. before sb- spotkać się a. stanąć twarzą w twarz z kimś to come a. stand face to face with sb- stanąć twarzą w twarz z czymś to face a. to come face to face with sth- stracić/zachować twarz to lose/to save face- twarz się mu/jej wyciąga a. wydłuża przen. his/her face drops a. falls- kiedy usłyszał, że nie dostanie premii, twarz mu się wydłużyła when he heard he wouldn’t get a bonus his face fell- wyjść z czegoś z twarzą pot. to get out of sth without losing face- wyraz twarzy (facial) expression- całą firmę trzymał ostro za twarz he kept a tight a. firm grip on the whole company- zrobić sobie/komuś twarz pot. to make up a. do (up) one’s/sb’s face* * *-y; -e; gen pl; -y; fbyć zwróconym twarzą do kogoś/czegoś — to face sb/sth
nie jest ci w tym do twarzy — it doesn't flatter you, it doesn't suit you
z kamienną twarzą — straight- lub poker-faced
* * *f.pl. -e1. (= oblicze) t. przen. face; jest/nie jest ci w tym do twarzy it becomes you/doesn't become you; ktoś ma coś wypisane na twarzy sth is written over sb's face; mieć wiatr w twarz have wind in one's face; padać przed kimś na twarz prostrate oneself before sb; rysy twarzy (facial) features; roześmiać się/napluć komuś w twarz laugh/spit in sb's face; stracić/zachować twarz przen. lose/save face; twarz pokerzysty poker face; twarzą do kogoś/czegoś facing sb/sth; twarzą w twarz (z kimś/czymś) face to face (with sb/sth); czyjś wyraz twarzy expression on sb's face.2. (= osoba) face; blada twarz (= człowiek białej rasy) paleface; znajome/nowe twarze przen. familiar/new faces.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > twarz
-
5 oszczędza|ć2
impf Ⅰ vt 1. (gospodarować oszczędnie) to conserve [energię, surowce naturalne]; to save [paliwo, wodę]- musimy oszczędzać wodę i jedzenie, aby starczyło na pięć dni we must stretch our water and food to make it last five days2. przen. (dbać, pielęgnować) to conserve [siły]; to save [głos, czas, miejsce]; to take care of [oczy, wzrok]- chodząc spać przed północą, oszczędzasz zdrowie i energię going to bed before midnight is good for your healthⅡ oszczędzać się (dbać o siebie) to save/spare oneself- oszczędza się przed ważnym meczem he’s saving himself for the big match- masz słabe zdrowie, musisz się oszczędzać your health is poor, you must spare yourself- daliśmy z siebie wszystko, nikt się nie oszczędzał we gave our all everyone pulled their weightThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > oszczędza|ć2
-
6 ko|niec
m 1. (finał) end- koniec rozmowy/zebrania the end of a conversation/meeting- koniec wojny the end of the war- koniec świata the end of the world- koniec roku szkolnego the end of the school year- koniec meczu the end of the game a. match, full time- dzwonek oznajmił koniec lekcji the bell went a. sounded for the end of the lesson- na dzisiaj koniec that’s it a. all for today- zaraz koniec pracy we’ll be finishing work in a bit- widać już koniec pracy the work’s a. the job’s almost done a. finished- przeczuwam marny koniec tego przedsięwzięcia przen. I feel this undertaking will come to a sorry end- zachować najlepsze na koniec to keep a. save the best till a. for last- to jeszcze nie koniec naszych kłopotów that’s not the end of our troubles- dobiec końca to come to an end- lato dobiega końca the summer is coming to an end- podróż dobiegała końca the journey was drawing to an end a. nearing its end, the journey was almost over- zebranie dobiegło końca the meeting came to an end a. to a close- wojna dobiegła końca the war was at an end- mieć się ku końcowi to be drawing to an end a. a close- wojna miała się ku końcowi the war was nearing its a. drawing to an end- bez końca endlessly- ona mówi bez końca she never stops talking- opowiadał bez końca tę samą historię he repeated the same story over and over (again)- naprzykrzał jej się bez końca he kept pestering her all the time- i tak bez końca and so on ad infinitum- ciągnąć się bez końca to go a. drag on endlessly a. for ever- zebranie ciągnęło się bez końca the meeting (just) went on and on- budowa autostrady ciągnie się bez końca the construction of the motorway is taking forever- ocean ciągnął się bez końca the ocean stretched out endlessly- trwać bez końca to last a. take forever- ukończyć coś do końca roku/miesiąca to have finished a. completed sth by the end of the year/month- zostaliśmy do samego końca we stayed to the very end- doprowadzić coś do końca to bring sth to a (successful) conclusion- do końca świata until a. till the end of time- do końca życia a. swoich dni to a. until one’s dying day, to the end of one’s days- walczyć do końca to fight to the end a. the finish a. the last- walczyć do samego końca to fight to the bitter end- od dziś koniec z paleniem as from today, no more smoking! a. it’s goodbye to smoking!- koniec z nami! we’ve had it now! GB pot.; we’re done for (now)!- to już koniec! that’s the end!; that’s done it! pot.- i (na tym) koniec (and) that’s final, (and) that’s that a. flat GB- nie wyjdę za Marka i koniec! I will not marry Mark and that’s final!- koniec (i) kropka that’s the end of it, full stop GB, period US- nie pójdziesz, koniec i kropka you can’t go and that’s the end of it!; you can’t go, full stop!- koniec końców stanęło na tym, że... in the end a. eventually it was decided that…- koniec końców, prawo do prywatności musi być respektowane after all, the right to privacy must be respected- na koniec warto zauważyć, że... finally it is worth noting that...- na końcu at the end, last (of all)- na przyjęcie przyszedł na końcu he was the last to arrive at the party- na samym końcu at the very end, last of all- pod koniec at a. toward(s) a. near the end- pod koniec maja/roku/XV wieku toward(s) the end of May/the year/the fifteenth century- pod koniec stulecia towards the end a. close of the century- pod koniec życia at a. toward(s) the end of one’s life- w końcu deszcz przestał padać it finally stopped raining- ja zadecyduję, co kupimy, w końcu to moje pieniądze I’ll decide what we’re going to buy – after all, it’s my money- z końcem at the end- z końcem maja/roku at the end of May/the year2. (zakończenie) end- zaskakujący koniec powieści/filmu the novel’s/film’s surprise ending a. surprising conclusion- na końcu książki znajduje się indeks there’s an index at the back of the book- na końcu listy at the end a. bottom of the list- czytać książkę od końca to read a book from the end3. (kraniec) (kolejki, kija, nitki) end- drugi koniec miasta the other a. far end of town a. the city- na końcu ulicy at the end of the street- na samym końcu ogrodu at the very a. extreme end of the garden- gabinet dyrektora znajduje się na końcu korytarza the director’s office is at the end of the corridor- pojechać na koniec świata to go to the ends of the earth- od końca from the end- trzeci od końca the third from the end- od końca do końca a. z końca w koniec from end to end- zwiedziłem Europę od końca do końca I’ve travelled the length and breadth of Europe4. (czubek) (języka, palca) tip, end; (noża, igły) point; (ołówka) tip, point- okulary zjechały mu na koniec nosa his glasses slid to the end of his nose- mieć coś na końcu języka to have sth on the tip of one’s tongue- mam to na końcu języka I have it a. it’s on the tip of my tongue5. sgt (końcówka) end- to koniec zapasów that’s the end of the supplies6. sgt książk. (śmierć) end, death- jego koniec jest bliski he is nearing his end- czuł, że jego koniec jest bliski he felt the end was near- pielęgnował matkę aż do końca he took care of mother until the end- jeśli mnie wydasz, to ze mną koniec if you give me away, I’m finished a. done for pot.■ do końca fully- sprawa nie została do końca wyjaśniona the matter has never been fully explained- nie do końca się (z tym) zgadzam I don’t entirely a. fully agree (with that)- nie do końca rozumiem, o co ci chodzi I don’t quite get your meaning a. what you mean- oklaskom nie było końca there was no end to the applause- położyć czemuś koniec książk. to put an end a. a stop to sth- wiązać koniec z końcem pot. to make (both) ends meet- z trudem wiązać koniec z końcem to struggle to make ends meet- z mojej pensji ledwo wiążę koniec z końcem with my salary, I barely make a. I can hardly make ends meet- koniec świata! nie wzięłam paszportu! bloody hell! I’ve forgotten my passport! pot.- wszystko ma swój koniec przysł. there is an end to everything przysł.; all things (must) come to an end (some time) przysł.; (o dobrych rzeczach) all good things (must) come to an end przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ko|niec
-
7 życi|e
n sgt 1. (proces) life- życie na ziemi life on earth- poszukiwanie form życia w kosmosie the search for life forms in the universe- wiosną budzi się życie in spring everything comes to life2. (egzystencja) life- uratować komuś życie to save sb’s life- zamach na życie cara an attempt on the tsar’s life- pożegnać się a. rozstać się z życiem to depart this life- odebrać sobie życie to take one’s (own) life- stracić życie to lose one’s life- jej syn przypłacił to życiem her son paid for it with his life- ujść z życiem to escape with one’s life- ten błąd kosztował ją życie that mistake cost her her life- oddać za kogoś/coś życie to lay down a. give one’s life for sb/sth książk.- pozostawać przy życiu to remain alive- lekarze utrzymywali pacjenta przy życiu przez dwie doby the doctors managed to keep the patient alive for two days- tylko praca trzyma go przy życiu work is the only thing that keeps him going pot. a. keeps him alive- nieliczni pasażerowie pozostali przy życiu the few surviving passengers3. (okres od narodzin do śmierci) life, lifetime- nigdy w życiu nie widziałam czegoś takiego I’ve never seen anything like it (in my life)- już za życia był postacią legendarną he was a legend in his own lifetime- za życia babci to było nie do pomyślenia it was unthinkable in grandma’s time- kalendarium życia poety significant dates in the poet’s life- całe swoje dorosłe życie spędził w tym mieście he spent his entire adult life in this town- cieszyć się życiem to enjoy life- używać życia to live life to the full- ułożyć sobie życie na nowo to make a new life for oneself- nadawać sens czyjemuś życiu to give sb’s life meaning- styl życia a lifestyle, a way of life- szkoła przystosowuje dzieci do życia the purpose of a school is to adjust children to social life- życie duchowe/seksualne/zawodowe sb’s spiritual/sex/working life- wtrącać się w czyjeś życie to interfere in sb’s affairs a. life- urządzić sobie życie to arrange one’s life- mieć łatwe/trudne życie to have an easy/a hard life- życie go nie rozpieszcza his life is not all roses4. (utrzymanie) living- zarabiać na życie to earn a living, to make one’s living- zarabia na życie malowaniem portretów he makes his living painting portraits- poziom życia the standard of living, living standards- ludzie pozbawieni środków do życia people deprived of a means of livelihood- ledwo mu starcza na życie he barely has enough to live on- życie w stolicy jest bardzo drogie life in the capital is very expensive- pieniądze na życie housekeeping (money)5. (rzeczywistość) (real) life- tak jest w teorii, ale nie w życiu that’s how it is in theory, but not in practice a. real life- zupełnie nie zna życia he’s totally inexperienced- historia z życia wzięta a true-life story6. (witalność) life, energy- być pełnym życia to be full of life a. vigour- tryskać życiem to be bursting with energy- z życiem, panowie! look lively, men! pot.7. (ruch) life- miasto od świtu tętni a. kipi życiem the city pulsates with life from the crack of dawn- po latach zastoju życie budzi się w tutejszych miasteczkach after years of stagnation the local villages are coming (back) to life8. (środowisko) life- poznać życie mieszkańców/szlachty to learn about the life of the locals/nobility- życie publiczne/społeczne/kulturalne public/social/cultural life9 (funkcjonowanie) life- średni czas życia samochodu the average life of a car- państwo nie może utrzymywać przy życiu nierentownych przedsiębiorstw the state can’t keep unprofitable companies alive- □ nocne życie miasta the city’s nightlife- życie intymne sb’s love life- życie osobiste a. prywatne private life- życie wieczne Relig. eternal a. everlasting life- brać życie lekko to be light-hearted- brać życie na serio a. patrzeć poważnie na życie to take life seriously- być bez życia to be lifeless- być czyimś życiem książk. to be sb’s life- być nie do życia (być słabym) to be half dead a. more dead than alive; (być niezaradnym) to not be cut out for this life a. world; (o mieście) to be impossible a. hard to live in- dać komuś życie książk. to give sb the gift of life- dać znak życia (napisać list) to drop a line- darować komuś życie książk. to spare sb’s life- jeśli ci życie miłe książk. if you value your life- w szkole nie miał życia, koledzy go szykanowali pot. he had a hard a. tough time at school, he was bullied all the time- mężczyzna/kobieta mojego życia the man/woman in my life- mieć święte życie to live a. lead the life of Riley pot.- mieć własne życie to have a life of one’s own, to live one’s own life- ma życie usłane różami his life is a bed of roses- nie zaznać a. zakosztować życia to not taste life- póki życia przest. until a. to the end of one’s days- przypłacić a. okupić coś życiem książk. to pay for sth with one’s life, to lay down a. give one’s life for sth- samo życie that’s life, such is life- sprawa a. kwestia życia i śmierci a matter of life and death- szkoła życia książk. school of hard knocks- tchnąć w coś życie książk. to breathe (new) life into sth- usunąć się z czyjegoś życia książk. to part company with sb- wchodzić w życie [młodzież, nastolatek] to leave home; [ustawa, przepis] to come into a. to take effect- wprowadzić a. wcielić coś w życie to bring a. put sth into effect- złamać sobie/komuś życie to make one’s/sb’s life a misery- życie się ledwie w nim kołacze he’s ready to give up the ghostThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > życi|e
-
8 para|da
f 1. (pokaz) parade; Wojsk. (military) parade; (defilada) a dress parade 2. Sport (w piłce nożnej) save- wykonać efektowną paradę to make a great save3. Sport (w szermierce) parry■ ubranie od (wielkiej) parady one’s Sunday best pot.- robić coś tylko od (wielkiej) parady to do sth only on special occasions- to jest przywódca nie od parady he’s a real leader- mieć głowę nie od parady to have the brains- robić coś nie od parady to do sth not without a reasonThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > para|da
-
9 aby
Ⅰ conj. 1. książk. (dla wyrażenia celu, skutku) (przed bezokolicznikami) (in order) to, so as to; (przed zdaniami) so (that)- wyciągnął rękę, aby zerwać kwiat he stretched out his arm to pick a flower- dałam ci kożuch, abyś nie zamarzł I gave you the sheepskin so (that) you wouldn’t freeze (to death)- aby krata nie rdzewiała, pokryj ją lakierem to prevent rusting, coat the grating with varnish- aby nie lest książk.- aby nie było żadnych nieporozumień lest there should be any misunderstandings, in order that there should be no misunderstandings- nie powiedziałem im prawdy, aby ich nie obrazić I didn’t tell them the truth, so as not to offend them a. lest I (should) offend them a. lest they (should) be offended2. (dla wyrażenia woli, sądu) to- chcę, abyś przyszedł I want you to come- nie prosiłem, aby mi pomagała I didn’t ask her to help me- nie wydaje mi się, abyście mogli go znać I don’t think you know him- wątpię, aby to się udało I doubt if it’s going to work3. (wyrażające następstwo) only to- zbudził się, aby po chwili znowu zasnąć he woke up, only to soon fall asleep again4. (dla wyrażenia intensywności) to- jest zbyt wrażliwy, aby tego spokojnie słuchać he’s too sensitive to be able to sit calmly and listen to that- na tyle dobrze znasz polski, abyś mógł się swobodnie porozumieć you know Polish well enough to be able to communicate freely- łóżko jest zbyt szerokie, abyście mogli je wnieść przez drzwi the bed is too wide for you to (be able to) carry it through the door5. (byle) as long as, just so long as- kup jakikolwiek stół, aby drewniany buy any table at all, provided (that) a. as long as it’s wooden- możesz wziąć tę książkę, abyś tylko odłożył ją potem na miejsce you can take the book, as long as you put it back where it belongs- pojadę za miasto, aby tylko była pogoda I’ll be going to the country, as long as a. just so long as the weather’s fineⅡ part. 1. (wyrażające życzenie) aby zdążyć przed deszczem! let’s hope we make it before the rain comes a. it rains!- abyście tylko wrócili cali i zdrowi! I hope you get back safe and sound!2. (wyrażające wątpliwość) czy te informacje są aby pewne? is the news really reliable?- czy aby potrzebnie się tym martwisz? is there really anything to worry about?- czy on aby się nie przeziębił? are you sure he hasn’t cought a cold?- aby nie za późno na wizytę? isn’t it rather late for a visit- zreperował to aby-aby he repaired it just anyhow a. any old how- na nasze pytania odpowiadał aby zbyć he answered our questions offhandedly* * *1. conj(in order) to, so that2. partona pojechała do Anglii, aby uczyć się angielskiego — she went to England to learn English
* * *conj.form. in order to, to, so that; aby nie... lest..., not to..., in order to avoid...; wycofał się z interesu, aby uratować resztę pieniędzy he withdrew from the business to save the rest of his money; kupił dom nad jeziorem, aby spędzać tam wakacje he bought a cottage at the lake to spend his holidays there; jemy, aby żyć we eat (in order) to live; powiedz jej, aby przyszła tell her to come here; niemożliwe, aby tam był it's impossible for him to be there; mówił bardzo cicho, aby go nikt nie usłyszał he spoke in a very soft voice so that nobody would hear him l. lest anybody (should) hear him l. in order not to be heard; zatrzymał się, aby znów po chwili jechać he stopped only to move on a moment later; pójdę na spacer, aby tylko była pogoda I'll go for a walk, weather permitting.part.1. ( wyraża niepewność) czy aby Kasia poszła spać? has Kate really gone to bed?; czy to aby prawda? is it really true?2. (= byle tylko) aby do jutra if we only make it till tomorrow.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > aby
-
10 być
impf (jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są, byłem, byłeś, był, byliśmy, byliście, byli, będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą) Ⅰ vi 1. (istnieć, żyć) to be- jest wielu znanych aktorów there are many well known actors- nie ma nikogo, kto mógłby to zrobić there’s no one who could do it- czy jest Bóg, czy go nie ma? does God exist, or not?- był sobie kiedyś stary król there was a. lived once an old king- nie było cię jeszcze wtedy na świecie this was before you were born- myślę, więc jestem I think, therefore I am- być albo nie być to be or not to be- to dla nas być albo nie być this is our to be or not to be, this is our Waterloo- nie ma już dla niej ratunku nothing can save her now- jest wiele powodów do zadowolenia there’s good reason to be happy- nie ma powodu do obaw there is no reason a. need to worry- są sprawy, których nigdy nie zrozumiesz there are (certain) things that you’ll never understand- nie ma co płakać/gadać it’s no use crying/talking (about it)- nie ma co żałować (there’s) no need to be sorry- nie ma co a. czego żałować it’s no great loss- nie ma czemu się dziwić, że… it’s no surprise a. wonder that…- nie ma o co się kłócić there’s nothing to quarrel about- nie ma czym się martwić/czego się bać there’s nothing to worry about/to be afraid of- nie ma z czego być dumnym (it’s) nothing to be proud of- nie ma z czego się cieszyć/śmiać there’s nothing to rejoice/to laugh about- „dziękuję za podwiezienie” – „nie ma za co” ‘thanks for the lift’ – ‘don’t mention it’ a. ‘you’re welcome‘- „przepraszam, że panu przerwałem” – „nie ma za co” ‘sorry I interrupted you’ – ‘that’s all right’- już cię/was nie ma! off with you!2. (przebywać, znajdować się) to be- być w pracy/szkole to be at work/at school- być w teatrze/na koncercie to be at the theatre/at a concert- teraz wychodzę, ale będę w domu o piątej I’m going out now, but I’ll be home at five- dzisiaj nie ma go w biurze he’s not in the office today- w pokoju nikogo nie ma/nie było there is/was no-one in the room- jest już piąta, a jego jak nie ma, tak nie ma it’s already five, and he’s still not here a. there’s still no trace of him- „czy jest Robert?” – „nie, nie ma go, jest jeszcze w szkole” ‘is Robert in?’ – ‘no, he’s not, he’s still at school’- „są jeszcze bilety na ostatni seans?” – „niestety, już nie ma” ‘do you still have tickets for the last showing?’ – ‘sorry, all sold out’- czy będziesz jutro w domu? ‘will you be at home a. in home tomorrow?’- kiedy (ona) będzie znowu w Warszawie? when will she be in Warsaw again?- byłem wczoraj u Roberta/u babci I was at Robert’s/granny’s yesterday, I went to see Robert/granny yesterday- był przy narodzinach swojej córki he was present at the birth of his daughter- nigdy nie byłem w Rosji I’ve never been to Russia- „skąd jesteś?” – „(jestem) z Krakowa/Polski” ‘where are you from?’ – ‘(I’m) from Cracow/Poland’- „gdzie jesteś?” – „tutaj!” ‘where are you?’ – ‘(I’m) here!’- „jestem!” (przy odczytywaniu listy) ‘here!’, ‘present’- będąc w Londynie, odwiedziłem Annę when a. while I was in London I went to see Anna- biblioteka jest w budynku głównym the library is in the main building- w jednym pudełku jest dziesięć bateryjek there are ten batteries in a packet- w domu nie było nic do jedzenia there was nothing to eat at home a. in the house- co jest w tym pudle? what’s in this box?- gdzie jest moja książka/najbliższa apteka? where’s my book/the nearest chemist’s?- co jest dzisiaj na lunch? what’s for lunch today?- wczoraj na kolację był dorsz there was cod for dinner yesterday- „dużo masz tych ziemniaków?” – „oj, będzie” pot. ‘got a lot of those spuds?’ – ‘loads’ pot.- będzie, będzie, więcej się nie zmieści pot. that’s plenty a. that’ll do, there’s no room for any more3. (trwać, stawać się) to be- jest godzina druga po południu it’s two in the afternoon a. two p.m.- nie ma jeszcze szóstej rano it’s not yet six a.m.- zanim dotrzemy do domu, będzie ósma wieczorem/północ it’ll be eight p.m./midnight by the time we reach home- był maj it was in May- to było w grudniu 1999 it was in December 1999- to było dawno, dawno temu this was a long, long time ago- jest piękny ranek it’s a fine morning- jest mroźno/upalnie it’s nippy/hot- wczoraj był deszcz/mróz it was raining/freezing yesterday- ciekawe, czy jutro będzie pogoda I wonder if it’s going to be fine tomorrow- nie pamiętam dokładnie, to było dość dawno temu I can’t really remember, it was some time ago- z niego jeszcze coś będzie he’ll turn out all right- co z niego będzie? how will he turn out?, what will become of him?- będzie z niego dobry pracownik he’ll be a good worker- kuchmistrz to z ciebie nie będzie you’ll never make a chef- z tych kwiatów nic już nie będzie these flowers/plants have had it pot.- z naszych planów/wakacji nic nie będzie nothing will come of our plans/holidays- nic z tego nie będzie it’s hopeless- nic dobrego z tego nie będzie nothing good will come of it- tyle pracy i nic z tego nie ma (he’s done) so much work and nothing to show for it4. (odbywać się, zdarzać się) to be- koncert/egzamin jest jutro the concert/exam is tomorrow- zebranie było w sali konferencyjnej the meeting was (held) in the conference room- jutro nie będzie a. nie ma lekcji there are no classes tomorrow- był do ciebie telefon there was a phone call for you- czy były do mnie jakieś telefony? has anyone called me?- był wypadek w kopalni there was an accident in the mine- co będzie, jeśli nie zdasz egzaminu? what’s going to happen if you fail the exam?- co będzie, jeśli ktoś nas zobaczy? supposing a. what if someone sees us?- nie martw się, wszystko będzie dobrze don’t worry, it’ll be a. it’s going to be fine- w życiu bywa rozmaicie you never know what life may bring- opowiedziałem jej wszystko, tak jak było I told her everything just as it happened- co ci/jej jest? what’s the matter with you/her?- coś mi/jemu jest something’s the matter with me/him- czy jemu coś jest? is anything the matter with him?- nic mu nie będzie, to tylko przeziębienie he’ll be fine, it’s only a cold5. (uczestniczyć, uczęszczać) to be- być na weselu/zebraniu to be at a wedding/meeting- wczoraj byliśmy na przyjęciu we were at a reception yesterday- być w liceum/na uniwersytecie to be at secondary school/at university- być na studiach to be a student a. at college- być na prawie/medycynie to study law/medicine- był na trzecim roku anglistyki he was in his third year in the English department- być na kursie komputerowym to be on a computer course- być na wojnie to go to war6. (przybyć) to be, to come- być pierwszym/drugim to be the first/second to arrive- był na mecie trzeci he came third- czy był już listonosz? has the postman been a. come yet?7. (znajdować się w jakimś stanie) to be- być pod urokiem/wrażeniem kogoś/czegoś to be charmed/impressed by sb/sth- być pod wpływem kogoś/czegoś to be under the influence of sb/sth- prowadzić samochód, będąc pod wpływem alkoholu to drive while under the influence of alcohol- być w ciąży to be pregnant- być w dobrym/złym humorze to be in a good/bad mood- nie być w nastroju do zabawy not to feel like going out a. partying- być w doskonałej formie to be in excellent form a. in fine fettle- być w strachu to be scared- być w rozpaczy to be in despair- bądźmy dobrej myśli let’s hope for the best- jestem przed obiadem I haven’t had my lunch yet- jestem już po śniadaniu I’ve already had breakfast- był siedem lat po studiach he had graduated seven years earlier- być po kielichu/po paru kieliszkach pot. to have had a drop/a few euf.- być na diecie to be on a diet- być na kaszce a. kleiku to be on a diet of gruel- być na emeryturze/rencie to be on a pension- sukienka jest do kolan the dress is knee-length- wody było do kostek the water was ankle-deep- firanka była do połowy okna the net curtain reached halfway down the window- chwila nieuwagi i było po wazonie one unguarded moment and the vase was smashed to pieces- jest już po nim/nas! it’s curtains for him/us! pot.- jeszcze chwila i byłoby po mnie another instant and it would have been curtains for me a. would have been all up with me pot.Ⅱ v aux. 1. (łącznik w orzeczeniu złożonym) to be- być nauczycielem/malarzem to be a teacher/painter- kiedy dorosnę, będę aktorem when I grow up, I’ll be an actor- być Polakiem/Duńczykiem to be Polish/Danish- borsuk jest drapieżnikiem the badger is a predator- nie bądź dzieckiem! don’t be childish a. such a child!- jestem Anna Kowalska I’m Anna Kowalska- „cześć, to ty jesteś Robert?” – „nie, jestem Adam” ‘hi, are you Robert? a. you’re Robert, are you?’ – ‘no, I’m Adam’- co to jest – ma cztery nogi i robi „miau”? what (is it that) has four legs and says ‘miaow’?- była wysoka/niska she was tall/short- jest autorką cenioną przez wszystkich she’s an author appreciated by all a. everybody- mój dziadek był podobno bardzo przystojnym mężczyzną my grandfather is said to have been a very handsome man- wciąż jest taka, jaką była za młodu she’s still her old self- kwiaty były żółte i czerwone the flowers were yellow and red- pizza była całkiem dobra the pizza was quite good- pojemnik był z drewna/plastiku the container was made of wood/plastic- z tych listewek byłby ładny latawiec these slats could make a fine kite- wszystko to były jedynie domysły it was all only conjecture- czyj jest ten samochód? whose car is this?, who does this car belong to?- ta książka jest jej/Adama this book is hers/Adam’s, this is her/Adam’s book- żona była dla niego wszystkim his wife was everything to him- nie naśladuj innych, bądź sobą don’t imitate others, be yourself- ta zupa jest zimna this soup is cold- Maria jest niewidoma Maria is blind- jesteś głodny? are you hungry?- Robert jest żonaty/rozwiedziony Robert is married/divorced- są małżeństwem od dziesięciu lat they’ve been married for ten years- bądź dla niej miły be nice to her- bądź tak dobry a. uprzejmy would you mind- bądź tak miły i otwórz okno would you mind opening the window?- czy byłaby pani uprzejma podać mi sól would you be kind enough a. would you be so kind as to pass me the salt?- nie bądź głupi! don’t be a fool!- cicho bądź! be quiet!- być w kapeluszu/kaloszach/spodniach to be wearing a hat/rubber boots/trousers- była w zielonym żakiecie/czarnym berecie she was wearing a green jacket/black beret, she had a green jacket/black beret on- być za kimś/czymś (opowiadać się) to support sb/sth, to be for sb/sth- byłem za tym, żeby nikomu nic nie mówić I was for not telling anyone anything- dwa razy dwa jest cztery two times two is four2. (w stronie biernej) artykuł jest dobrze napisany the article is well written- ściany pokoju były pomalowane na różowo the walls of the room were painted pink- dzieci, które są maltretowane przez rodziców children who are abused by their parents- tak jest napisane w gazecie that’s what it says in the paper- samochód będzie naprawiony jutro the car will be repaired by tomorrow- to musi być zrobione do czwartku this must be done by Thursday- sukienka była uszyta z czarnej wełenki the dress was made of black wool3. (w czasie przyszłym złożonym) shall, will- będzie pamiętał a. pamiętać tę scenę przez cały życie he will remember this scene all his life- będziemy długo go wspominali a. wspominać we shall a. will long remember him4. przest. (w czasie zaprzeszłym) w Krakowie mieszkał był przed trzema laty he would have been living a. was living in Cracow three years ago 5. (w trybie warunkowym) byłbym napisał a. napisałbym był do ciebie, gdybym znał twój adres I would have written to you, had I known your address a. if I had known your address- co by się było stało, gdyby nie jego pomoc what would have happened if it hadn’t been for his help- byłaby spadła ze schodów (omal nie) she almost fell down the stairs- byłbym zapomniał! zabierz ze sobą śpiwór I almost a. nearly forgot! take a sleeping bag with you6. (w zwrotach nieosobowych) było już późno it was already late- jest dopiero wpół do ósmej it’s only half past seven- nie było co jeść there was nothing to eat- za ciepło będzie ci w tym swetrze you’ll be too hot in this jumper- byłoby przyjemnie zjeść razem obiad it would be nice to have lunch together- wychodzić po zmierzchu było niebezpiecznie it was dangerous going out after dark- nie kupić tego mieszkania będzie niewybaczalnym błędem not to buy that a. the flat would be an inexcusable mistake- z chorym było źle/coraz gorzej the patient was bad/getting worse- z dziadkiem jest nienajlepiej grandfather is poorly- wszystko będzie na niego he’ll get all the blame- żeby nie było na mnie I don’t want to get the blame- na imię było jej Maria her name was Maria- było dobrze po północy it was well after midnight- będzie z godzinę/trzy lata temu an hour or so/some three years ago- będzie kwadrans jak wyszedł he must have left fifteen minutes or so ago, it’s been fifteen minutes or so since he left- do najbliższego sklepu będzie ze trzy kilometry it’s a good three kilometres to the nearest shop- nie ma tu gdzie usiąść there’s nowhere here to sit- w tym mieście na ma dokąd pójść wieczorem there’s nowhere to go at night in this town- nie ma komu posprzątać/zrobić zakupy there’s no-one to clean/to do shopping- nie ma z kim się bawić there’s no-one to play with7. (z czasownikami niewłaściwymi) to be- trzeba było coś z tym zrobić something had to be done about it- trzeba było od razu tak mówić why didn’t you say so in the first place?- czytać można było tylko przy świecach one could read only by candlelight- jest gorzej niż można było przypuszczać it’s worse than might have been expected■ bądź zdrów! (pożegnanie) goodbye!, take care!- być bez forsy/przy forsie pot. to be penniless/flush pot.- być do niczego (bezużyteczny) [osoba, przedmiot] to be useless a. no good; (chory, słaby) [osoba] to be poorly a. out of sorts- być może perhaps, maybe- być może nam się uda perhaps we’ll succeed- być może a. może być, że… it may happen that…- być niczym [osoba] to be a nobody- znałem ją, kiedy jeszcze była nikim I knew her when she was still a nobody- być przy nadziei a. być w poważnym a. odmiennym a. błogosławionym stanie książk. to be in an interesting condition a. in the family way przest.; to have a bun in the oven euf., pot.- było nie było (tak czy owak) when all’s said and done, after all; (niech się dzieje co chce) come what may, be that as it may- było nie było, to już ćwierć wieku od naszego ślubu when all’s said and done a. after all, it’s twenty-five years since we got married- było nie było, idę pogadać z szefem o podwyżce come what may, I’m going to the boss to talk about a rise- było siedzieć w domu/nie pożyczać mu pieniędzy pot. serves you right, you should have stayed at home/shouldn’t have lent him money- było nic mu nie mówić you should have told him nothing- co będzie, to będzie whatever will be, will be- co było, to było let bygones be bygones- co jest? pot. what’s up? pot.- co jest, do jasnej cholery? dlaczego nikt nie otwiera? what the hell’s going on? – why doesn’t anyone open the door? pot.- co jest? przyjacielowi paru groszy żałujesz? what’s wrong? – can’t spare a friend a few pence? pot.- coś w tym jest a. coś w tym musi być there must be something in it- coś w tym musi być, że wszyscy dyrektorzy będą na tym zebraniu there must be something in it, if all the directors are going to the meeting- jakoś to będzie things’ll a. it’ll work out somehow pot.- nie ma co, trzeba brać się do roboty oh well, time to do some work- nie ma co! well, well!- mieszkanie, nie ma co, widne i ustawne well, well, not a bad flat, airy and well laid out- ładnie się spisałeś, nie ma co! iron. well, well, you’ve done it now, haven’t you!- nie ma (to) jak kuchnia domowa/kieliszek zimnej wódki nothing beats a. you can’t beat home cooking/a glass of cold vodka- nie ma (to) jak muzyka klasyczna give me classical music every time- nie ma to jak wakacje! there’s nothing like a holiday!- nie może być! (niedowierzanie) I don’t believe it!, you don’t say!- niech będzie! oh well!- niech ci/wam będzie! have it your own way!- niech mu/jej będzie! let him/her have his/her own way!- niech tak będzie! (zgoda) so be it!- tak jest! (owszem) (that’s) right!- „to jest pańskie ostatnie słowo” – „tak jest, ostatnie” ‘is that your final word?’ – ‘yes, it is’, ‘that’s right’- tak jest, panie pułkowniku/generale! Wojsk. yes, sir!- to jest książk. that is, that is to say- główne gałęzie przemysłu, to jest górnictwo i hutnictwo the main branches of industry, that is (to say) mining and metallurgy* * *(jestem, jesteś); pl jesteśmy; pl jesteście; pl są; imp bądź; pt był, była, byli; sg fut będę; sg fut; będziesz; vijestem! — present!, here!
jest ciepło/zimno — it's warm/cold
jest mi zimno/przykro — I'm cold/sorry
będę pamiętać lub pamiętał — I will remember
co będzie, jeśli nie przyjdą? — what will happen if they don't come?
nie może być! — this lub it can't be!
tak jest! — yes, sir!
jestem za +instr /przeciw być — +dat I am for/against
* * *I.być1ipf.1. (= znajdować się w jakimś stanie l. miejscu) be; (= istnieć) exist, be there; być na diecie be on a diet; być na emeryturze be retired; jestem po robocie I'm finished l. done with work (for today); pewnego razu był sobie król... once upon a time there lived a king...; w ogrodzie były róże there were roses in the garden; w Galaktyce są miliardy gwiazd there are billions of stars in the Galaxy; ile ich jest? how many of them are there?; być w kinie be at the theater; być na wycieczce be on a trip; być w Warszawie be in Warsaw; być u babci na wsi be at grandma's house in the country; być z kimś sam na sam be one on one with sb; od świtu jestem na nogach I have been on my feet all day; Ewa jest na ostatnich nogach Eva is ready to drop l. dead on her feet; jesteś na drodze do zawału you are on the road to a heart attack; wszystko jest na swoim miejscu everything is in its place; to było nie na miejscu that was out of line; być na ustach całego miasteczka be on the lips of everyone in town; być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; co dzisiaj będzie na obiad? what's for supper today?; wszystko jest pod ręką we have everything right at hand; być u steru przen. be at the wheel; no to jestem w domu (= zrozumiałem) that hits home; być w latach l. w leciech be up in one's years; być w sile wieku be in one's prime; być w opałach be in a bind; teraz wszystko jest w twoich rękach now everything is in your hands l. up to you; być w siódmym niebie be in seventh heaven; być w swoim żywiole be in one's element; być na zebraniu be at a meeting; być na wojnie be (fighting) in a war; być na studiach be at college; być na anglistyce be in the English Department; nigdy nie byłem w Chicago I've never been to Chicago; Adam jest pod pantoflem swojej żony Adam is henpecked; być nie w sosie be in a bad mood; jest gaz i woda we have gas and water; jestem takiego samego zdania I'm of the same opinion; jestem dobrej myśli I'm hoping for the best; jest mi u ciebie tak dobrze I feel so good at your place; jest mi głupio I feel stupid; to jest do niczego it's no good; być górą be on top; to nie jest czas po temu this is not the time for that; to nie jest mi na rękę this is inconvenient (for me); to nie jest po mojej myśli that's not what I intended l. what I had in mind; jestem pod wrażeniem I'm impressed; jestem bez pieniędzy I'm broke; jestem w ciąży I'm pregnant; Ewa jest przy nadziei przest. Eva is in the family way; jestem na służbie I'm on duty; byliśmy na spacerze we were taking a walk; dobrze wiesz, że jesteś na mojej łasce you know fully well that you're at my mercy; czy jesteś w stanie mnie zrozumieć? are you able to understand me?; jestem w dobrym humorze I'm in a good mood; byliśmy w kłopocie, co zrobić z... we couldn't figure out what to do with...; Ewa przez moment była w rozterce for a moment Ewa was in a dilemma; Ewa jest z Adamem w przyjaźni Ewa is friends with Adam; po czyjej jesteś stronie? whose side are you on?; Adam jest w porządku Adam is OK l. alright; to nie jest w moim guście that's not my style; jestem na bakier z gramatyką I haven't a clue about grammar; z teściową jestem na złej stopie I'm on bad terms with my mother-in-law; z prezesem jestem na ty I'm on a first name basis with the president; jestem za reformą I'm for the reform; oni są z sobą za pan brat they are on familiar terms; jestem z Ewą po słowie przest. I'm engaged to Eve.2. ( część orzeczenia imiennego) jestem studentem I am a student; byłam piosenkarką I was a singer; będę generałem I will be a general; ta dziewczyna jest ładna that girl is pretty; samochód jest ojca that's father's car; ten długopis nie jest mój this pen isn't mine; bądź zdrów! get well!; jesteś dla mnie niczym! you mean nothing to me; on nie był sobą he wasn't himself; dwa razy dwa jest cztery two plus two is l. equals four.3. ( w zdaniach bezosobowych) (= zdarzać się) jest piękny dzień it's a beautiful day; był kwiecień it was April; było to dość dawno it was l. happened quite a long time ago; był do ciebie telefon you had a call; było już późno it was getting late; nie ma co jeść there's nothing to eat; będzie z godzinę temu, jak... it's been an hour since...; a co będzie ze mną? what will happen to me?; ciekaw jestem, co z niego będzie I'm curious (about) what will become of him; jeżeli tak jest if it is so; być może maybe, perhaps; co będzie, to będzie come what may; co było, to było let bygones be bygones; jakoś to (w końcu) będzie thing's will turn out fine (in the end); co ci jest? what's wrong l. the matter with you?; z tej mąki nie będzie chleba it's hopeless; nie może być that's impossible; jest już po nim it's too late for him; he's done for; he's a goner l. a has-been; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr what's done is done; tak jest! exactly!, precisely!, that's right; wojsk. yes, sir!; to jest (= czyli) that is; było nie było whatever happens; no matter what (happens).II.być2ipf.1. tylko będę będziesz itd. ( w formach czasu przyszłego) will (be); będę pamiętał o tym I'll remember that; dzieci będą w ogrodzie the kids will be in the garden; będziemy śpiewać kolędy we're going to sing carols.2. ( w formach strony biernej) dom był sprzedany za... the house was sold for...; jesteś obserwowany you are being watched; droga jest już naprawiona the road has been repaired.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > być
-
11 na
praep. 1. (wskazuje na kontakt z powierzchnią) [znajdować się] on- na stole/kanapie/krześle on the table/sofa/chair- na ścianie/drzwiach on the wall/door- na Ziemi/Księżycu on the Earth/Moon- na niebie in the sky- na jeziorze/rzece on the lake/river- na morzu at sea- na zdjęciu/obrazie (jako temat) in a photo/picture- na środku czegoś in the middle a. centre of sth- na początku/końcu czegoś at the beginning/end of sth- rana na nodze a wound on a a. in the leg- mieć na sobie marynarkę/płaszcz to be wearing a jacket/coat- nosiła pierścionek na małym palcu, a na szyi korale she had a ring on her little finger and beads (a)round her neck- włóż płaszcz na sweter put your coat on over your sweater2. (wskazuje na pomieszczenie, miejsce) at, in- na stadionie at the stadium- na korytarzu in the corridor- na ulicy in the street, outside- na ulicy Klonowej in a. on Klonowa Street- na dworcu/przystanku autobusowym at the station/bus stop- na staromiejskim rynku in the Old Town marketplace- na wschodzie/południu in the East/South- na Bliskim Wschodzie in the Middle East- na Ukrainie/Węgrzech in (the) Ukraine/in Hungary- na Śląsku/Mazowszu in Silesia/Mazovia- na wyspie/Borneo on an island/in Borneo- na wsi in the country- na uniwersytecie at (the) university/in the university- na wykładzie/przedstawieniu at a lecture/performance- na górze/dole (wysokość) at the top/bottom; (w budynku) upstairs/downstairs3. (wskazuje na kierunek) [pójść, prowadzić] to- na plażę/bagna to the beach/marshes- na stację/salę operacyjną to the station/the operating theatre- na Łotwę/Pomorze to Latvia/Pomerania- na Sycylię/Krym to Sicily/the Crimea- wyprawa na Mount Everest an expedition to Mount Everest- wspinać się na Giewont to climb Giewont- robotnicy wylegli na ulice workers took to the streets- dostał się na uniwersytet/prawo he entered university a. was admitted to university/he entered the law department- poszła na zebranie/koncert she went to a meeting/concert- iść/skręcać na północ/wschód to go/turn north/east- okna wychodzą na południe/na ogród the windows face south/look onto the garden- na północ/wschód od czegoś to the north/east of sth- na górę/dół (wyżej/niżej) up/down; (w budynku) upstairs/downstairs- patrzeć na kogoś to look at sb- postawić wazon na stół a. na stole to put a vase on the table- ładować meble na ciężarówkę to load furniture onto a lorry- przenosić się z miejsca na miejsce to move from place to place4. (wskazuje na odcinek czasu) for- wyjechać na tydzień/dwa dni to go away for a week/two days- na krótko for a bit a. a short while- na zawsze forever, for ever- muszę was na chwilę zostawić I’ll have to leave you for a moment- ptaki odleciały na zimę the birds have flown off for the winter- na pół godziny przed odlotem samolotu half an hour before the plane’s departure5. (wskazuje na termin) przygotuję ten referat na środę I’ll prepare the paper for Wednesday- miałeś zrobić tłumaczenie na wczoraj you were supposed to finish the translation by yesterday- przesuńmy zebranie na jutro let’s postpone the meeting till tomorrow- masz przyjść na drugą/lunch you must come at two/for lunch- jestem z nim umówiony na siedemnastą/na piątego stycznia I’m seeing him at 5 p.m./on January the fifth6. (wskazuje na okazję) for- na tę okazję for the occasion- sukienka na specjalne okazje a dress for special occasions- zjeść coś na śniadanie/lunch to have a. eat sth for breakfast/lunch- kupić komuś prezent na urodziny to buy sb a present for his/her birthday- zaprosić kogoś na imieniny/wigilię to invite sb to one’s name day party/for Christmas Eve- pójść na wesele/pogrzeb to go to a wedding/funeral- pocałować/pomachać komuś na pożegnanie to kiss/wave sb goodbye7. (z nazwami środków lokomocji) na nartach/rowerze on skis/on a bike- policjanci na koniach policemen on horseback- jechać na rowerze to cycle, to ride a bike- latać na lotni to go hang-gliding- jeździć na łyżwach/wrotkach to skate a. go skating/to (roller) skate a. go (roller) skating- chodzić/stać na rękach to walk/stand on one’s hands- skakać na jednej nodze to hop on one foot- zjechał na nartach ze zbocza he skied down the slope- dziecko poruszało się na pupie po całym pokoju the baby shuffled around the room on his/her bottom8. (wskazujące na podporę) on- stolik na kółkach a table on a. with wheels- pantofle na wysokim obcasie highheeled shoes- pantofle na płaskim obcasie low-heeled shoes, flats US- fotel/konik na biegunach a rocking chair/horse- spodnie na szelkach/pasku trousers with braces/with a belt- prowadzić psa na smyczy to lead a dog on a leash- leżeć na brzuchu/plecach to lie on one’s stomach/back- oprzeć się na łokciu/na lasce to lean on one’s elbow/a cane9. (z nazwami narzędzi, urządzeń, instrumentów) on- na komputerze/kalkulatorze on a computer/calculator- pisać na maszynie to type, to write on a typewriter- uszyć sukienkę na maszynie to machine(-sew) a dress- grać na skrzypcach/fortepianie to play (on) the violin/piano- zagrać jakąś melodię na skrzypcach/fortepianie to play a tune on the violin/piano- robić na drutach to knit10. (wskazuje na sposób) pranie na sucho dry-cleaning- jajka na twardo/miękko hard-boiled/soft-boiled eggs- usmażyć coś na maśle/oleju to fry sth in butter/oil- ten rosół jest na wołowinie, nie na kurczaku this is beef broth, not chicken broth- nalewka na wiśniach cherry brandy- sprzedawać coś na sztuki/tuziny to sell sth by the piece/dozen- kupić coś na raty to pay for sth by a. in instalments- pomalować coś na niebiesko/zielono to paint sth blue/green- ubierać się na biało/czarno to dress in white/black- „podawać na zimno/gorąco” ‘serve cold/hot’- (ona) uczy się na piątki she always gets top marks11. (wskazuje na przeznaczenie) for- mięso na befsztyki/zupę meat for steak/soup- butelka na mleko a milk bottle- materiał na sukienkę dress material- stojak na buty a shoe rack- syrop na kaszel cough syrup- koncert na skrzypce i fortepian a concerto for violin and piano- dom na sprzedaż a house for sale- sztućce/stół na cztery osoby cutlery/a table for four (people)- brała krople na serce she took drops for her heart- nie mam już miejsca na książki I don’t have any more room for books- na dokończenie tego mieliśmy tylko dwie godziny we only had two hours to finish it- nie trać czasu na głupstwa don’t waste time on trifles- brakuje pieniędzy na zasiłki there’s a shortage of money for benefits12. (wskazuje na cel) for- zabrali go do szpitala na operację they took him to hospital for an operation- poszedł na egzamin he went to take a. went off for his exam- idę do znajomych na brydża I’m going to my friends to play (some) bridge a. for a game of bridge- umówmy się na piwo let’s meet for a beer- muszę pójść na zakupy I have to do some a. go shopping- na co chcesz pójść (do kina)? what (film) would you like to see?- wybrać się na grzyby/ryby to go mushroom picking/fishing- skoczył do wody jemu/jej na ratunek he jumped into the water to save him/her13. (wskazuje na skutek) to, into- podarł spodnie na strzępy he tore his trousers to shreds- wazon rozbił się na kawałki the vase smashed to pieces- porąbał drewno na kawałki he chopped the wood into pieces- pokrój mięso na plastry/kawałki cut the meat into slices/chunks- gips strwardniał na kamień the plaster set as hard as rock- przerobiła sukienkę na spódnicę she turned the dress into a skirt- przebudowali piwnicę na sklep they converted the cellar into a shop- rodzice wychowali go na uczciwego człowieka his parents brought him up to be an honest man14. (wskazuje na przyczynę) at- na czyjąś prośbę/zaproszenie at sb’s request/invitation- na czyjś rozkaz at sb’s order- na widok kogoś/czegoś at the sight of sb/sth- na dźwięk dzwonka wyskoczył z wanny at the sound of the bell he jumped out of the bath- na myśl o tym zrobiło mu się słabo he felt faint at the (very) thought of it- śledztwo rozpoczęto na wniosek poszkodowanego the investigation was opened at the request of the injured party- na nasz apel zgłosiło się wielu ochotników many volunteers responded to our appeal- oskarżeni utrzymują, że strzelali na rozkaz the accused claim that they were ordered to shoot- chorować na grypę to be ill with flu- przystanek na żądanie a request stop GB, a flagstop US15. (w pomiarach, obliczeniach) 100 kilometrów na godzinę a hundred kilometres per a. an hour- dwa razy na tydzień/rok twice a week/year- jeden student na dziesięciu one student in ten a. out of ten- na jedno miejsce było sześciu kandydatów there were six candidates per place- bieg na 100 metrów the 100 metres sprint- głęboki/długi na sześć metrów six metres deep/long- drzwi były otwarte na całą szerokość the door was wide open- podszedłem do niego na odległość kilku kroków I came to within several steps of him- poziom wody podniósł się na wysokość pierwszego piętra the level of the water rose up to the first floor- jak na swoje lata, jest w doskonałej formie he’s in excellent form for his years- jak na emeryta, ma spore dochody for a pensioner he has quite a large income- pomidory, jak na krajowe, są znakomite for Polish tomatoes they’re delicious- suma, jak na owe czasy, ogromna a huge sum for a. in those days a. times- na ówczesne warunki (for) the way things were at the time; for the conditions prevailing at that time książk.- na co? what for?- na co ci ołówek? what do you need a pencil for?- i na co wam to było? what did you have to do that for?* * *prep(+acc) ( kierunek) tona plażę/wieś — to the beach/country
na Węgry/Kubę — to Hungary/Cuba
wchodzić (wejść perf) na drzewo — to climb a tree
na zachód/północ — west/north, westward(s)/northward(s)
wpadać (wpaść perf) na kogoś — to bump into sb ( okres)
na 5 minut przed na — +loc five minutes before... ( termin)
na czwartą — ( zrobić coś) by four (o'clock); ( przyjść) at four (o'clock) ( okazja)
na sztuki/tuziny — by the piece/the dozen
na raty — on hire purchase (BRIT) lub installments (US)
na czyjąś prośbę/zaproszenie — at sb's request/invitation
na czyjś sygnał/życzenie — on sb's signal/wish
chory na grypę — ill lub sick (US) with flu ( miara)
dwa razy na tydzień — twice a lub per week
jeden na dziesięć — one in ten, one out of ten
malować (pomalować perf) coś na biało — to paint sth white ( przeznaczenie)
kosz na śmieci — dustbin (BRIT), garbage can (US)
jechać na wakacje/wycieczkę — to go on holiday/a trip
iść na wykład/koncert — to go to a lecture/concert ( z przysłówkami)
* * *naprep.+ Loc.1. ( miejsce) on, at, in ( często nie tłumaczony jako przyimek); na stole on the table; na ścianie on the wall; na górze/na dole up/down; at the top/bottom ( czegoś of sth); (= na piętrze/na parterze) upstairs/downstairs; na ulicy on the street; Br. in the street; na Siódmej Ulicy on Seventh Street; Br. in Seventh Street; na Pennsylvania Avenue pod numerem 10 Br. at 10 Pennsylvania Avenue; na Alasce/Litwie in Alaska/Lithuania; na deszczu (out) in the rain; na dworze (= na zewnątrz) outside, outdoors; na koniu on a horse, on horseback; na korytarzu in the corridor; na palcu/głowie on one's finger/head; mieć mnóstwo spraw na głowie przen. have a lot on one's mind l. shoulders; na początku/końcu czegoś at the beginning/end of sth; na polu in the field; na uniwersytecie/poczcie at the university/post office; na zachodzie in the west.3. (= podczas) at, during, on; na zebraniu/koncercie at a meeting/concert; na wakacjach on vacation; Br. on holiday; na wycieczce on a trip l. excursion; spędzać czas na czytaniu spend one's time reading.4. ( środek lokomocji) on; jechać na koniu ride (on) a horse; jeździć na nartach ski, go skiing; jeździć na rowerze ride (on) a bicycle, ride a bike.5. ( ruch lub pozycja ciała) on; chodzić na rękach walk on one's hands; leżeć na boku lie on one's side; na nogach (t. przen. = w dobrej kondycji) on one's feet.6. ( instrument) on; grać na skrzypcach/fortepianie play the violin/piano; grać melodię na fortepianie play a tune on the piano.8. ( precyzowanie znaczenia rzeczownika) buty na wysokich obcasach high-heeled shoes; ciasto na drożdżach yeast dough; nalewka na wiśniach cherry liqueur; koń na biegunach rocking horse.9. (po czasownikach l. przymiotnikach) oszczędzać na czymś economize on sth; wprawiać się na czymś cut one's teeth on sth; wychowany na czymś brought up l. raised on sth.prep.+ Acc.1. (kierunek l. cel) to, toward(s), on, upon ( często nie tłumaczony jako przyimek); na Alaskę/Litwę to Alaska/Lithuania; na stolicę (o celu marszu, operacji wojskowej) toward l. on the capital; na górę/na dół up/down; ( po schodach) upstairs/downstairs; na pocztę/dworzec kolejowy to the post office/railroad station; na ulicę (out) into the street; na zachód west, westward(s); wyjść na ulicę (euf. = zacząć uprawiać prostytucję) go on the streets.2. (po czasownikach l. przymiotnikach) chory na głowę (pot. = szalony) sick in the head, brainsick; chorować l. cierpieć na coś suffer from sth; cieszyć się na coś look forward to sth; krzyczeć na kogoś shout at sb; patrzeć na kogoś/coś look at sb/sth; zanosi się na deszcz it's going to rain; zły na kogoś/coś angry at/with sb/sth.5. (termin, wyznaczony czas) (dokładnie) na czas (right) on time; obiad będzie na piątą dinner will be (ready) at five; umówić się na środę agree to meet on Wednesday, schedule an appointment for Wednesday; wracam na Wielkanoc I'll be back l. returning for Easter; zrobię to na jutro I'll do it for tomorrow.7. ( przeznaczenie) kosz na śmieci waste-paper basket; materiał na sukienkę dress material; koncert na fortepian muz. piano concerto; skrzynka na listy mailbox; Br. letter-box.8. ( sposób) with, by; walczyć na miecze fight with swords; kupować na raty buy on installments; kupować/sprzedawać na sztuki buy/sell by the piece.9. ( miara) 100 kilometrów na godzinę a hundred kilometers an hour/per hour; szeroki na dwa metry two meters wide; raz na rok once a year.10. (przyczyna, bodziec) on, upon, at, to; co ty na to? what do you say?, what would you say to that?; na żądanie on demand; na czyjąś prośbę/czyjś rozkaz on l. at sb's request/order; na widok kogoś/czegoś at the sight of sb/sth; na wieść o wypadku upon the news of the accident; odpowiedzieć na pytanie answer a question.11. ( podział) into, in; drzeć coś na kawałki tear sth into l. to pieces; dzielenie włosa na czworo przen. hair-splitting; dzielić/łamać/składać coś na pół divide/break/fold sth in half.14. ( cel) to, for, into; być przyjętym na (Uniwersytet) Yale be accepted at l. by Yale (University); dostać się na wydział chemii get into the chemistry department; iść na przyjęcie/zebranie go to a party/meeting; iść na ryby go fishing; iść na spacer go for a walk; jechać na wycieczkę go on an excursion; wyskoczyć na miasto go out, go into town.15. ( w utarych zwrotach) na dobitkę to crown it all, to top it (all) off, on top of all that; na domiar złego to make matters worse; na przykład for example, for instance; jak na złość ironically; na zakończenie finally; na złamanie karku at breakneck speed l. pace, helter-skelter.16. ( w równoważnikach zdań) na pomoc! help!; na koń! mount up!; na zdrowie! ( toast) cheers!; ( odpowiedź na kichnięcie) bless you!prep.z przysłówkami, przymiotnikami i wyrazami nieodmiennymi3. ( sposób) na czczo on an empty stomach; na leżąco lying (down), reclining, prone; jajko na twardo hard-boiled egg; na wznak on the back.4. ( relacje przestrzenne) na zewnątrz (czegoś) outside (sth); na wprost (straight) on l. ahead; (= naprzeciw) opposite; na zachód/lewo ( o położeniu) to the west/left ( od czegoś of sth).5. ( w utartych zwrotach) wszystko na nic/na próżno (it's) all for nothing/in vain.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > na
-
12 oszczędności
plsavings (pl)* * *pl.Gen. -i1. (= to, co zostało zaoszczędzone) savings, nest egg; (materiałowe, paliwa) reserves, resources.2. (= pieniądze) savings, funds; dobrze ulokować swoje oszczędności invest one's savings well, manage one's money l. savings wisely l. prudently; kupić coś z własnych oszczędności buy sth with one's savings l. own money, draw on one's savings, spend one's savings on sth; robić oszczędności make savings, lay money by, save up, put l. set aside; wyciągnąć oszczędności draw out l. withdraw one's savings.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > oszczędności
-
13 sytuacja
-i; -e; gen pl; -i; fw tej sytuacji... — in such a situation..., under such circumstances...
być w lepszej/gorszej sytuacji (niż) — to be in a better/worse position (than), to be better/worse off (than)
* * *f.(= położenie, okoliczności) situation, position, circumstances; znaleźć się w głupiej/trudnej/żenującej sytuacji find o.s. in a stupid/difficult/embarrassing situation; wykaraskać się z trudnej sytuacji get out of a difficult situation; sytuacja kryzysowa crisis situation; być w ciężkiej sytuacji finansowej pot. be in dire straits; być w lepszej/gorszej sytuacji niż ktoś be better/worse off than sb; sytuacja bez wyjścia dead end, cul-de-sac; postaw siebie w mojej sytuacji put yourself in my position l. in my shoes; wprowadzać kogoś w sytuację put sb in the picture; rozeznać się w sytuacji find one's bearings; learn one's way around l. about; w tej sytuacji... in these circumstances...; under the circumstances...; pogorszyć sytuację make matters worse; być panem sytuacji control the situation; uratować sytuację save the day.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > sytuacja
-
14 życie
-a; ntlife; (pot: utrzymanie, wyżywienie) living, living costsżycie osobiste — personal lub private life
życie wieczne — REL eternal life
* * *n.1. ( stan organizmu) life; życie zwierząt/roślin/człowieka animal/plant/human life; życie płodowe fetal life; budzić się do życia (np. o roślinach, opowiadaniu) come to life; życie ledwie się w nim kołacze l. nie pozostało mu wiele życia he is not long for this world.2. (= istnienie, egzystencja) life; ciężkie/łatwe l. lekkie życie hard/easy life; warunki życia living conditions; dawać komuś miesiąc życia (= rokować) give sb a month to live; narażać życie risk one's life; z narażeniem życia at the risk of one's life; uratować komuś życie save sb's life; pierwszy raz w życiu for the first time in one's life; życie intymne love life; życie osobiste l. prywatne private life; życie naukowe scientific life; życie kulturalne cultural life; życie seksualne sexual life; jedwabne życie charmed life l. existence, the good life; kawał życia plenty of time ( of one's life); wstępować na nową drogę życia embark on a new career; jesień życia the autumn of one's life; wiosna życia the spring of one's life; ubezpieczenie na życie life insurance; życie wieczne rel. eternal life; życie pozagrobowe rel. afterlife; życie po śmierci life after death; życie na pełnych obrotach life in the fast lane; życie nocne nightlife; życie to nie bajka life is not a bed of roses; sprawa życia i śmierci a matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death; szkoła życia school of life; walka na śmierć i życie life-and-death struggle, mortal combat; historia wzięta z życia true-life story; do końca życia as long as I live; póki życia as long as life endures; zbliżać się do kresu życia be nearing one's end; za życia in l. during one's lifetime; patrzeć serio na życie treat one's life seriously; być nie do życia be lifeless, be dog-tired; dać znak życia give signs of life; nie dawać znaku życia give no signs of life; darować komuś życie spare sb l. sb's life; kochać kogoś/coś nad życie love sb/sth more than life itself; odebrać komuś życie take sb's life; targnąć się na swoje życie l. odebrać sobie życie take one's life; powołać do życia call into existence; pozostać przy życiu remain alive; pożegnać się z życiem meet one's death l. end; mieć własne życie have a life of one's own; ujść z życiem escape with one's life; utrzymać przy życiu keep alive; usunąć się z czyjegoś życia withdraw from sb's life; używać życia live it up; wchodzić w życie come into force l. effect; wcielać coś w życie put sth into effect; rozpoczynać nowe życie start l. get a new life; turn over a new leaf; get a new lease of life; zakończyć życie end one's life; zatruwać komuś życie be the bane of sb's life; zrobić komuś z życia piekło make sb's life hell; złamać komuś życie ruin sb's life; czyjeś życie wisi na włosku sb's life is hanging by a hair's breadth; dać komuś życie give birth to sb; towarzysz/-ka życia life's companion; składać życie w ofierze sacrifice one's life; poświęcić l. oddać za kogoś/coś życie lay down l. give one's life for sb/sth; poświęcić (swoje) życie komuś/czemuś dedicate one's life to sb/sth; cudem ujść z życiem have a close shave; prowadzić podwójne/cnotliwe/normalne życie live a double/virtuous/normal life; pieskie życie dog's life; rajskie życie the life of Riley; samo życie! that's life!; uciekaj, jeśli ci życie miłe! run for your life!; run for dear life!; życie jak w Madrycie żart. the life of Riley; drogo sprzedać życie sell one's life dearly; miłość czyjegoś życia (= ukochana osoba; t. przen. = pasja) the love of sb's life l. of a lifetime; o mało (co) nie stracić życia come near losing one's life; przez resztę życia for the rest of one's life; człowiek uczy się przez całe życie you l. we live and learn; ustawić kogoś na całe życie set sb up for life; i to ma być życie! przen. what a life!; życie ci ucieka life is passing you by; życie musi toczyć się dalej the show must go on.3. (= energia życiowa, temperament) life, vigor; Br. vigour; on jest bez życia he's lifeless; z życiem with vigour; nabierać życia (o opowieści, filmie) come to life; tchnąć w coś nowe życie breathe new life into sth; żyć pełnią życia live one's life to the full; nigdy w życiu! not on my l. your life!; wystraszyłem się jak nigdy w życiu I was scared half to death.4. (= ruch) activity; tętnić życiem teem with activity.5. pot. (= utrzymanie, wyżywienie) living; środki do życia means of subsistence; brak środków do życia destitution; być bez środków do życia be down at heel; życie ponad stan life beyond one's means; zarabiać na życie earn one's living l. keep; jak on zarabia na życie? what does he do for a living?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > życie
-
15 miejsc|e
Ⅰ n 1. sgt (wolna przestrzeń) room, space (na coś a. dla czegoś for sth)- na regałach jest jeszcze dużo wolnego miejsca there’s still plenty of room on the bookshelves- dla wszystkich nie starczy miejsca there won’t be enough room for everybody- na parkingu nie ma już miejsca the car park is already full- robić komuś miejsce to make room for sb- przesunął się, robiąc mi miejsce he moved over, making room for me- ta szafa zabiera zbyt dużo miejsca this wardrobe takes up a. occupies too much space- mało miejsca poświęcał jej w swoich myślach he gave her little thought- wkrótce jej miejsce w twoim sercu zajmie inna dziewczyna another girl will soon take her place in your heart- nie mam już miejsca na deser I’ve got no room left for (any) dessert- na miejscu werandy wybudowano taras a terrace has been built in place of the porch- miejsce postoju taksówek a taxi rank- od dawna nie pokazywał się w miejscach publicznych he hasn’t appeared in public for a long time- tu jest miejsce na ognisko here is a place for a bonfire- twoje miejsce jest przy nim przen. your place is by his side- teatr to jest miejsce dla niej przen. the theatre is the right place for her- to nie miejsce na takie rozmowy przen. this isn’t the place for such conversations- w wojsku nie ma miejsca dla tchórzy przen. there’s no room in the army for cowards- nie ma dla mnie miejsca w tym towarzystwie przen. I don’t belong in such company3. (na ciele) w którym miejscu pana boli? tell me where it hurts- smarować maścią bolące miejsca to apply (an) ointment to the sore places4. (w tekście, wypowiedzi) place- proszę czytać od tego miejsca start reading from this place a. here, please- w którym miejscu skończyliśmy? where did we stop?- wiele miejsca poświęcono obronie praw człowieka a lot of space has been given to the human rights campaign5. (dla jednej osoby) place, seat- po koncercie słuchacze powstali z miejsc after the concert the audience rose from their seats- goście zajęli miejsca przy stole the guests took their places a. seats at the table- pierwsze miejsce przy stole the top of the table- miejsce przy oknie a window seat- wszystkie miejsca siedzące były zajęte all the seats had been taken- przepraszam, czy to miejsce jest wolne? excuse me, is this seat free?- zajmij mi miejsce! save me a place!- w pociągu nie ma wolnych miejsc the train is full up- miejsce stojące standing room- pociąg z rezerwacją miejsc a train with reserved seats only- zamienić się z kimś miejscami to change places with sb- miejsce postojowe a parking space- wolne miejsce w hotelu a vacancy6. sgt (określony punkt) spot- musimy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem we have to get there before dusk- kierowca poniósł śmierć na miejscu the driver was killed on the spot- przebierał nogami w miejscu he was marking time- winda nie mogła ruszyć z miejsca the lift couldn’t start- zapakować, czy zje pani na miejscu? here or to take away?7. (pozycja) place, position- zająć pierwsze/drugie miejsce w konkursie to take the first/second place in a contest- Nepal zajmuje jedno z czołowych miejsc na liście najbiedniejszych krajów świata Nepal ranks high on the list of the poorest countries in the world8. (stanowisko) job- tworzyć nowe miejsca pracy to create new jobs- brakuje miejsc pracy dla absolwentów there’re no vacancies for graduates- kiedyś zajmiesz moje miejsce w zarządzie one day you’ll take my place on the board- partia zdobyła 35 miejsc w parlamencie the party won 35 seats in Parliament9. książk. (w języku urzędowym) place- miejsce pracy a place of employment, a workplace- miejsce urodzenia/zamieszkania a birthplace/dwelling place10. Mat. decimal place- wynik obliczono z dokładnością do pięciu miejsc po przecinku the result has been given correct to five decimal placesⅡ miejscami adv. in places, in parts- miejscami las robił się rzadszy the forest was getting thinner in places- śnieg leżał miejscami na polach there were only patches of snow on the ground- miejscami film był nudny the film was boring in partsⅢ z miejsca adv. pot. right away, right off- □ miejsce artykulacji Jęz. place of articulation- miejsce dziesiętne Mat. decimal place- miejsce geometryczne Mat. locus- miejsce kultu Relig. place of worship■ być a. znajdować się na swoim miejscu to be in its place- takie zachowanie/taki komentarz nie jest na miejscu this behaviour/comment is out of place- trafić w czyjeś czułe miejsce to touch sb on the raw- mieć miejsce książk. to take place, to occur- na twoim miejscu postąpiłbym tak samo if I were in your place I would do the same thing- postaw się na moim miejscu put yourself in my place a. shoes- na miejsca! Sport on your marks GB, on your mark US- nie pora i nie miejsce książk. (this is) neither the time nor the place- nie ma miejsca na coś there’s no time for sth- nie móc sobie znaleźć miejsca not to know what to do with oneself, not to know where to put oneself- nie zagrzać (długo) miejsca not to stay long- ruszyć z miejsca to get off the ground- siedzieć na miejscu pot. to stay at home- stać a. dreptać w miejscu to go a. run round in circles- w miejscu local (in internal mail)- wrócić na swoje miejsce to spring back- zajmować a zająć miejsce kogoś/czegoś to take the place of sb/sth- znać swoje miejsce to know one’s placeThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > miejsc|e
-
16 prób|a
f 1. (usiłowanie) attempt- podjąć próbę zrobienia czegoś to make an attempt to do sth a. at doing sth- podjęto wiele prób ratowania pasażerów zatopionego statku repeated attempts were made to save the shipwrecked passengers- próba pobicia rekordu świata powiodła się a. udała się his/her attempt to beat the world record was successful- przy pierwszej próbie zrzucił poprzeczkę he knocked the crossbar off on his first attempt- po trzech/kilku próbach after three/a few attempts a. tries- próba samobójcza a suicide attempt, an attempted suicide- próba gwałtu/morderstwa an attempted rape/murder- próba przejęcia władzy/tronu a bid for power/the throne- próba zamachu (na życie) an assassination attempt- bezskuteczne próby futile a. vain attempts- nieudana próba an unsuccessful a. a failed attempt- nieudana próba zamachu stanu an attempted coup d’état- nie powiodły się wszelkie próby pojednania all attempts at reconciliation failed2. (badanie) test, trial- podziemne próby jądrowe underground nuclear tests- układ o zakazie prób jądrowych a test ban treaty- próba obciążenia/wytrzymałości a load/an endurance test- próba nowej maszyny/systemu the trial runs of a new machine/system- próba na zgniatania/zmęczenie a crushing/fatigue test- próba sił a test of strength- poddać nowy system próbom to test a new system- przeprowadzać próby to carry out a. conduct trial runs (z czymś on sth)- przechodzić próby to undergo tests a. trials3. (sprawdzian) trial, test- poddać kogoś próbie to put sb to the test- zrobić coś na próbę a. tytułem próby to try sth as an experiment- weź to na próbę take it on a trial basis- przyjęli ją do pracy na próbę they took her on for a trial period4. przen. (trudności) trial, test- ciężka próba an ordeal- przejść przez ciężkie próby to go through an ordeal- w godzinie próby ujawnił wielki hart ducha he showed great valour at the critical a. crucial moment- ich przyjaźń/moja cierpliwość wystawiona była na ciężką próbę their friendship was put to the test/my patience was sorely tried- próba charakteru a test of character- próba nerwów/uczuć a test of (sb’s) nerves/love5. (wynik wysiłków) attempt, effort- jej pierwsze malarskie próby nie zapowiadały wielkiego talentu her first attempts at painting were not very promising- ta książka była jego pierwszą próbą pisarską this book was his first literary effort6. (niewielka ilość) samle- pobrać próbę krwi to take a blood sample a. specimen- próba losowa Stat. a random sample- badania przeprowadzono na 1000-osobowej próbie losowej Polaków a random sample of 1000 Poles were a. was interviewed7. (metalu szlachetnego) purity U (of precious metals); (znak stempla probierczego) hallmark- złoto pierwszej próby ≈ 24-carat gold- na pierścionku nie było próby there was no hallmark on the ring- oznaczyć próbę czegoś to assay sth8. Teatr, Muz. rehearsal, practice U- próba chóru/orkiestry a choir/an orchestra rehearsal- próba czytana a read-through- próba generalna a dress rehearsal także przen.- próba nowej sztuki a rehearsal of a. for a new play- trwają próby nowej sztuki a new play is in rehearsal9. Sport trial, trial run- próba górska a mountain trial- próba przedolimpijska a pre-Olympic trial- □ próba ciążowa Med., Wet. pregnancy test- próba dźwięku Audio sound check- próba głosu Muz., Teatr audition- próba lakmusowa Chem. litmus test- próba mikrofonowa Radio (studio) rehearsal- próba plasterkowa Med. patch test- próba skórna Med. skin test- próba tuberkulinowa Med. tuberculin test- próba wysiłkowa Med. stress test■ dobrej a. wysokiej próby [malarstwo, przekład] of a high order- dokonania/artyzm najwyższej próby achievements/artistry of the highest order- metoda prób i błędów trial and error (method)- metodą prób i błędów by a. through trial and error- wytrzymać próbę czasu to stand the test of timeThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > prób|a
-
17 zapi|sać
pf — zapi|sywać impf (zapiszę — zapisuję) Ⅰ vt 1. (zapełnić pismem) to fill [sth] with writing [zeszyt, margines]- kartka zapisana do połowy a half page of writing2. (zanotować) to note a. write [sth] down, to note a. write down [adres, nazwisko, wypowiedź]- zapisać coś naprędce to jot sth down- zapisać coś do notesu a. w notesie to put sth down in one’s notebook- zapisać coś na kartce to write sth down on a piece of paper- zapisać coś na marginesie to write sth in the margin- zapisać coś na czyjeś konto a. rachunek Fin. to put sth down to sb’s account; przen. to chalk sth up to sb- zapisać sukces na własne konto przen. to notch up a success3. (umieścić na liście) to enrol GB, to enroll US, to put down- zapisać dziecko do szkoły to enrol a child in a school- zapisać dziecko na lekcje muzyki to enrol a child on a music course4. Prawo (zrobić zapis) to bequeath- zapisać coś komuś w testamencie to bequeath sth to sb- zapisać cały majątek na cele społeczne/na rzecz miejscowego szpitala to bequeath one’s entire wealth to charity/to the local hospital5. (zalecić) to prescribe [leki]- zapisać komuś zastrzyki/kąpiele błotne to prescribe sb injections/mud baths6. Techn. (utrwalić na taśmie, płycie) to record [głos, obraz]- zapisać dane na twardym dysku Komput. to save data on the hard discⅡ zapisać się — zapisywać się 1. (do szkoły, na kurs) to enrol GB, to enroll US; (do organizacji) to join- zapisać się do lekarza to register with a doctor; (na wizytę) to make an appointment with the doctor- zapisać się na akcje Fin. to subscribe to shares2. książk. (wsławić się) zapisać się w pamięci potomnych to be remembered by posterity- tym odkryciem zapisał się w historii polskiej nauki thanks to this discovery he will go down in the history of Polish science■ Adam w krawacie! węglem w kominie a. kredą na ścianie zapisać! żart. Adam wearing a tie! that’s something to write home about!The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zapi|sać
См. также в других словарях:
Save Mart Center at Fresno State — Infobox Stadium stadium name = Save Mart Center at Fresno State location = 2650 East Shaw Ave Fresno, California 93710 broke ground = May 2001 opened = 27 November 2003 closed = demolished = owner = California State University, Fresno Association … Wikipedia
save — I n. action that prevents an opponent from scoring 1) to make a save 2) a brilliant, spectacular save II v. 1) (C) save a place for me; or: save me a place 2) (D; intr., tr.) to save for (they are saveing for a new car; to save money for a new… … Combinatory dictionary
save — I. verb (saved; saving) Etymology: Middle English, from Anglo French salver, from Late Latin salvare, from Latin salvus safe more at safe Date: 13th century transitive verb 1. a. to deliver from sin b. to rescue or deliver from danger or harm … New Collegiate Dictionary
save — [seɪv] verb 1. also save something → up [intransitive, transitive] FINANCE to keep or collect money to use later, especially when you gradually add more money over a period of time: • She saves £200 a month from her salary. • We want to increase… … Financial and business terms
Save the Children — is a leading international organisation helping children in need around the world. First established in the United Kingdom in 1919, separate national organisations have been set up in more than twenty eight countries, sharing the aim of improving … Wikipedia
Make It Happen (film) — Make It Happen UK Theatrical release poster Directed by Darren Grant Produced by … Wikipedia
Make Some Noise — – The Amnesty International Campaign to Save Darfur Kompilationsalbum von verschiedenen Interpreten … Deutsch Wikipedia
Make It Happen — Single par Mariah Carey extrait de l’album Emotions Sortie 4 avril 1992 Enregistrement 1991 Durée … Wikipédia en Français
Save the Last Dance — Título Espera al último baile España Pasión y baile Hispanoamérica Ficha técnica Dirección Thomas Carter Producción … Wikipedia Español
save — [v1] rescue bail out, come to rescue, defend, deliver, emancipate, extricate, free, get off the hook*, get out of hock*, give a break, liberate, pull out of fire*, ransom, recover, redeem, salvage, save one’s neck*, set free, spring, unchain,… … New thesaurus
Save Toby — is a humor website. The premise of the site is that the website s anonymous webmasters, will eat Toby, a pet rabbit, unless he receives $50,000 in donations to care for it. The website has also spawned a book, fully titled: Save Toby: Only YOU… … Wikipedia
